İnternet Haber Arşiviniz ~ Haber Çöplüğü

EMASYA raporunda ÅŸok detay

admin Tarih 31 Ocak 2010

Darbe planlarına dayanak yapılan EMASYA’nın kaldırılması tartışmaları sürerken, Meclis’in de 2006′da bu konuyu deÄŸerlendirdiÄŸi ortaya çıktı.

Ä°ÅŸte Åžemdinli AraÅŸtırma Komisyonu Raporu’ndaki çarpıcı uyarılar:< "Kanuna aykırı bu protokol, sivil otoriteyi, kamu düzenini berheva edecek sonuçlar doÄŸurur."

Balyoz darbe planında imzası bulunan emekli Orgeneral Çetin DoÄŸan’ın, yapacakları eylemlere EMASYA’yı dayanak göstermesi, protokolü yeniden gündeme taşıdı. Aydınların ’sıkıyönetim uygulaması’ olduÄŸu gerekçesiyle kaldırılmasını istediÄŸi EMASYA (Emniyet-AsayiÅŸ-YardımlaÅŸma) için, Meclis Åžemdinli AraÅŸtırma Komisyonu’nun da ‘kanunlara ve Anayasa’ya aykırı’ ÅŸeklinde rapor yazdığı ortaya çıktı. Åžemdinli’de yaÅŸanan olayları araÅŸtırmak üzere 2006′da kurulan komisyonun hukukî deÄŸerlendirmelerle uyarılarda bulunduÄŸu raporda, EMASYA’nın toplumsal olaylarda askere ‘gereksiz ve keyfî uygulama’ imkânı verdiÄŸine dikkat çekiliyor. Türkiye’yi Avrupa BirliÄŸi karşısında güç durumda bıraktığının altı çiziliyor. Protokolün, dayandırıldığı 5442 sayılı Ä°l Kanunu’na aykırı olduÄŸu vurgulanırken, bunun bir an önce ya iptal edilmesi ya da yasal bir düzenlemeye kavuÅŸturulması gerektiÄŸine iÅŸaret ediliyor. Raporda, ayrıca protokole iliÅŸkin “Devletin sivil otoritesini, kamu düzenini ve güvenliÄŸini berheva eder nitelikte sonuçlar doÄŸurur.” tespitine yer veriliyor.

Genelkurmay BaÅŸkanlığı adına 7.7.1997 tarihinde Koramiral Çetin DoÄŸan ile İçiÅŸleri Bakanlığı MüsteÅŸarı Teoman Ãœnüsan arasında imzalanan EMASYA Protokolü’nün Åžemdinli AraÅŸtırma Komisyonu’ndan bile gizlendiÄŸi haberlere konu olmuÅŸtu. Protokolün bir bürokrat tarafından not alabilmeleri kaydıyla komisyon üyelerine okunduÄŸu ancak fotokopisinin bile vekillere dağıtılmadığı ortaya çıkmıştı. Cihan Haber Ajansı, Åžemdinli AraÅŸtırma Komisyonu tarafından hazırlanan söz konusu rapora ulaÅŸtı. ÇoÄŸunluÄŸu hukukçu kimliÄŸe sahip milletvekillerinden oluÅŸan, Åžemdinli AraÅŸtırma Komisyonu üyeleri tarafından Mart 2006′da kaleme alınan raporda, EMASYA Protokolü’ne dönük ağır eleÅŸtiriler yöneltiliyor. Raporda ayrıca manifesto niteliÄŸinde hukuki deÄŸerlendirmelere yer veriliyor.

Bu protokolün dayanağı olarak 5442 sayılı kanunun 11/D maddesini gösteren rapor, ancak kanunda böyle bir teşkilatlanmaya imkan tanıyan bir hüküm bulunmadığını, böyle bir ihtiyaç varsa, bu hususta kanuna rağmen değil, yapılacak yasal düzenlemelerle çözüm bulunması gerektiğini ifade ediyor.

Raporda, EMASYA’nın “emniyet ve asayiÅŸten birinci derecede sorumlu kılınan valinin toplumsal olayları, bu kapsamda terör olaylarını önleme ve bastırmada asıl görevli ve sorumlu olması üstüne kurgulanan yapıyı, dolayısıyla sivil otoritenin kamu düzeni ve güvenliÄŸini saÄŸlama ÅŸeklindeki temel fonksiyonunu berhava eder nitelikte vahim sonuçlar doÄŸurabileceÄŸine” dikkat çekiliyor.

Raporda ayrıca, Türkiye’nin dahil olmaya çalıştığı Avrupa BirliÄŸi’nin sivil-asker iliÅŸkisine dönük eleÅŸtirileri de hatırlatılarak, “Bu konuda Birlik’in benimsediÄŸi ilke ve deÄŸerlerle uyuÅŸmayan yapısına ciddi itirazların da yapıldığı göz önünde tutularak, anılan protokolün bir yönetmelik kapsamında yeniden düzenlenmesi gereÄŸi açık bulunmaktadır.” deniliyor.

Protokolün 9. maddesi, toplumsal olayların geniÅŸlemesi halinde Ä°l ve Ä°lçe Güvenlik Koordinasyon Komisyonlarının ivedilikle toplanması, EMASYA Komutanlıklarının olayları takip etmesi, olayların geliÅŸmesini deÄŸerlendirmesi ve gecikmenin oluÅŸturacağı mahzurları ortadan kaldırmak için olaylara doÄŸrudan müdahale etmesini içeriyor. Meclis Komisyonu, bu maddeye tümüyle itiraz ederken, “Bu, kanuna açıkça aykırıdır. Valinin yardım isteme talebi olmadan hiçbir makamın kendiliÄŸinden harekete geçmesi mümkün deÄŸildir.” ifadesi dikkat çekiyor.